Metall konstruksiyalar uchun yong‘inga qarshi bo‘yoq: nega kerak va qanday ishlaydi
Po‘lat buzilmas bo‘lib tuyuladi — ammo olovning bu borada o‘z fikri bor. 500 °C haroratdayoq metall mustahkamligining qariyb yarmini yo‘qotadi, 700–800 °C da esa ko‘taruvchi ustun yoki to‘sin o‘z og‘irligi ostida «oqib», qulay boshlaydi. Yong‘in kamdan-kam soatlab davom etadi: bino karkasi qulashi uchun ba’zan 10–15 daqiqa yetarli. Aynan shu daqiqalarni yong‘inga qarshi bo‘yoq «sotib oladi» — odamlar chiqib ulgurishiga, o‘t o‘chiruvchilar yetib kelishiga vaqt beradi.
Bu qanday ishlaydi
Yong‘inga qarshi bo‘yoq shishuvchi (intumessent) tarkiblarga kiradi. Oddiy holatda bu millimetrning ulushlaridagi ingichka qatlam — konstruksiya ko‘rinishini deyarli o‘zgartirmaydigan qoplama. Ammo harorat ko‘tarilishi bilan bo‘yoq ishga tushadi: u ko‘piklanib, hajmini o‘nlab marta oshiradi va g‘ovak issiqlik izolatsion qatlam — ko‘pikkoksga aylanadi. Bu «qalqon» issiqlikni metalldan uzib, uning qizishini sekinlashtiradi. Natijada konstruksiya yukni uzoqroq ushlaydi, o‘tga chidamlilik esa kerakli chegaragacha — R45, R60, R90 va undan yuqorigacha — ko‘tariladi.
Qayerda qo‘llaniladi
Avvalambor ko‘taruvchi po‘lat konstruksiyalarda: ustunlar, to‘sinlar, fermalar, bog‘lamlarda. Bular ombor va angarlar, savdo markazlari, ishlab chiqarish sexlari, parkinglar, sport va jamoat binolari karkaslaridir. Po‘lat binoni va odamlar hayotini ko‘tarib turgan har joyda yong‘inga qarshi himoya ixtiyoriy «opsiya»dan me’yor talabiga aylanadi. Batafsil — «Toshkent va O‘zbekistonda yong‘inga qarshi bo‘yoqlar» sahifasida.
Agar tejasangiz yoki umuman qo‘llamasangiz
Mana shu yerda eng yoqimsiz narsa boshlanadi. Himoyalanmagan metall yong‘inda ko‘taruvchi qobiliyatini juda tez yo‘qotadi — va qulash evakuatsiya tugashidan oldinroq sodir bo‘lishi mumkin. Sifatsiz yoki soxta bo‘yoq yanada xavfli: tashqi ko‘rinishidan oddiysidan farq qilmaydi, ammo haqiqiy olovda kuchsiz ko‘piklanadi, ko‘chib tushadi yoki shunchaki yonib ketadi, e’lon qilingan chegarani bermaydi. Egasi ikki marta to‘laydi — avval «arzon» bo‘yoq uchun, keyin qayta ishlash uchun. Bunga qabulni ham qo‘shing: qoplama qalinligi va sertifikatlar loyihaga mos kelmasa, obyekt ekspluatatsiyaga qabul qilinmaydi.
Nimani yodda tutish kerak
Yong‘inga qarshi himoya — smetadagi «galochka uchun» satr emas, balki muhandislik tizimi. Uch narsa muhim: kerakli o‘tga chidamlilik chegarasiga to‘g‘ri tanlangan tarkib, metallning keltirilgan qalinligiga aniq hisoblangan qalinlik va texnologiya bo‘yicha puxta qoplash. To‘g‘ri bajarilgan bo‘lsa — himoyani yillar davomida xotirjam unutish mumkin. «Ko‘z bilan» bajarilsa — muammoni eng noqulay paytda bilib olasiz.
STATERM sertifikatlangan yong‘inga qarshi bo‘yoqlarni (masalan, TERM-001) butun O‘zbekiston bo‘ylab yetkazib beradi va qoplaydi, tizimni aniq obyekt hamda ShNK 2.01.02-04 va SNiP 21-01-97 me’yorlari talablariga moslab tanlaydi. Chizmalar yoki metall qaydnomasini yuboring — material, qalinlik va narxni hisoblab beramiz. Tel. +998 90 918 81 88.