Metall konstruksiyalar uchun yongʻinga qarshi boʻyoq: nega kerak va qanday ishlaydi
Poʻlat buzilmas boʻlib tuyuladi — ammo olovning bu borada oʻz fikri bor. 500 °C haroratdayoq metall mustahkamligining qariyb yarmini yoʻqotadi, 700–800 °C da esa koʻtaruvchi ustun yoki toʻsin oʻz ogʻirligi ostida «oqib», qulay boshlaydi. Yongʻin kamdan-kam soatlab davom etadi: bino karkasi qulashi uchun baʼzan 10–15 daqiqa yetarli. Aynan shu daqiqalarni yongʻinga qarshi boʻyoq «sotib oladi» — odamlar chiqib ulgurishiga, oʻt oʻchiruvchilar yetib kelishiga vaqt beradi.
Bu qanday ishlaydi
Yongʻinga qarshi boʻyoq shishuvchi (intumessent) tarkiblarga kiradi. Oddiy holatda bu millimetrning ulushlaridagi ingichka qatlam — konstruksiya koʻrinishini deyarli oʻzgartirmaydigan qoplama. Ammo harorat koʻtarilishi bilan boʻyoq ishga tushadi: u koʻpiklanib, hajmini oʻnlab marta oshiradi va gʻovak issiqlik izolatsion qatlam — koʻpikkoksga aylanadi. Bu «qalqon» issiqlikni metalldan uzib, uning qizishini sekinlashtiradi. Natijada konstruksiya yukni uzoqroq ushlaydi, oʻtga chidamlilik esa kerakli chegaragacha — R45, R60, R90 va undan yuqorigacha — koʻtariladi.
Qayerda qoʻllaniladi
Avvalambor koʻtaruvchi poʻlat konstruksiyalarda: ustunlar, toʻsinlar, fermalar, bogʻlamlarda. Bular ombor va angarlar, savdo markazlari, ishlab chiqarish sexlari, parkinglar, sport va jamoat binolari karkaslaridir. Poʻlat binoni va odamlar hayotini koʻtarib turgan har joyda yongʻinga qarshi himoya ixtiyoriy «opsiya»dan meʼyor talabiga aylanadi. Batafsil — «Toshkent va Oʻzbekistonda yongʻinga qarshi boʻyoqlar» sahifasida.
Agar tejasangiz yoki umuman qoʻllamasangiz
Mana shu yerda eng yoqimsiz narsa boshlanadi. Himoyalanmagan metall yongʻinda koʻtaruvchi qobiliyatini juda tez yoʻqotadi — va qulash evakuatsiya tugashidan oldinroq sodir boʻlishi mumkin. Sifatsiz yoki soxta boʻyoq yanada xavfli: tashqi koʻrinishidan oddiysidan farq qilmaydi, ammo haqiqiy olovda kuchsiz koʻpiklanadi, koʻchib tushadi yoki shunchaki yonib ketadi, eʼlon qilingan chegarani bermaydi. Egasi ikki marta toʻlaydi — avval «arzon» boʻyoq uchun, keyin qayta ishlash uchun. Bunga qabulni ham qoʻshing: qoplama qalinligi va sertifikatlar loyihaga mos kelmasa, obyekt ekspluatatsiyaga qabul qilinmaydi.
Nimani yodda tutish kerak
Yongʻinga qarshi himoya — smetadagi «galochka uchun» satr emas, balki muhandislik tizimi. Uch narsa muhim: kerakli oʻtga chidamlilik chegarasiga toʻgʻri tanlangan tarkib, metallning keltirilgan qalinligiga aniq hisoblangan qalinlik va texnologiya boʻyicha puxta qoplash. Toʻgʻri bajarilgan boʻlsa — himoyani yillar davomida xotirjam unutish mumkin. «Koʻz bilan» bajarilsa — muammoni eng noqulay paytda bilib olasiz.
STATERM sertifikatlangan yongʻinga qarshi boʻyoqlarni (masalan, TERM-007) butun Oʻzbekiston boʻylab yetkazib beradi va qoplaydi, tizimni aniq obyekt hamda ShNK 2.01.02-04 va SNiP 21-01-97 meʼyorlari talablariga moslab tanlaydi. Chizmalar yoki metall qaydnomasini yuboring — material, qalinlik va narxni hisoblab beramiz. Tel. +998 90 918 81 88.