USTUNLAR, BALKALAR, FERMALAR, BOGʻLAMALAR VA YOPMA BALKALARINI OLOVDAN HIMOYA QILISH

Meʼyoriy yongʻin hujjatlari talablariga koʻra, bino va inshootlarning barcha yuk koʻtaruvchi konstruksiyalari istisnosiz majburiy olovdan himoya ishlovidan oʻtishi kerak. Olovdan himoya ishloviga gorizontal (balkalar, bogʻlamalar va fermalar) hamda vertikal (ustunlar, tirgaklar) konstruktiv elementlar kiradi.

Konstruksiyalarni olovdan himoya qilish vositasi sifatida turli materiallar qoʻllaniladi: koʻpiruvchi boʻyoqlar, shtukaturkalar, surtmalar, bazalt yoki rulonli izolyatsiya, qattiq silikat-kalsiy plitalar. Koʻpiruvchi yoki termik kengayuvchi tarkiblar: suv yoki organik erituvchi asosidagi bir komponentli, ikki komponentli epoksid, grafit toʻldirgichli tarkiblarga boʻlinadi. Konstruksiyalarning ekspluatatsiya sharoitiga qarab yongʻinga qarshi tizim ham, himoya usuli ham ayniqsa sinchkovlik bilan tanlanishi kerak, chunki bu inshootning uzoq yillar taʼmirsiz ishlashining kafolatidir.

Ustunlarni olovdan himoya qilish

Bino ustunlari, qoida tariqasida, yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar boʻlib, binoning umumiy barqarorligini va geometrik oʻzgarmasligini taʼminlaydi. Bu konstruksiyalar toʻlaqonli olovdan himoyaga muhtoj. Ustunlarni himoya qilish usullari ular tayyorlangan materialga bogʻliq (temir-beton, metall, yogʻoch). Odatda ustunlar uchun koʻpiruvchi turdagi yupqa qatlamli purkaladigan qoplamalar qoʻllaniladi.

Yopma balkalarini olovdan himoya qilish


333

Yopma balkalari birinchi navbatda olovdan himoyani talab qiladi. Bu yuk koʻtaruvchi elementlar gorizontal karkasda qattiqlik diafragmasi vazifasini bajaradi va uning mustahkamligini hamda butun binoning barqarorligini taʼminlaydi. Yopma balkalarini himoya qilish butun inshoot konstruksiyalarini olovdan himoya qilish majmuasida amalga oshiriladi.

Fermalarni olovdan himoya qilish


334

Ferma tugunga birlashtirilgan sterjenlar tizimi boʻlib, yuklamalarga geometrik jihatdan barqaror. Fermalarni himoya qilish qurilishdan soʻng darhol qatʼiy majburiy, chunki ular katta oraliqlarni yopishning yuk koʻtaruvchi asosidir. Metall konstruksiyalarga qoplama surtish yongʻinga qarshi ishlov meʼyorlariga muvofiq amalga oshiriladi.

Yopma balkalari, ustunlar va fermalar uchun olovdan himoyani tanlash

Konstruksiyalarni olovdan himoya tizimini tanlashda, agar himoyalanadigan konstruksiyalarning (yopma balkalari, qoplama elementlari, fermalar, bogʻlamalar, ustunlar) tashqi koʻrinishiga muayyan talablar qoʻyilsa, arxitektura parametrlariga ham eʼtibor berish kerak.

Koʻpchilik koʻpiruvchi boʻyoqlarning qulayligi — surtishning tezligi va soddaligida. Zamonaviy texnologiyalar, materiallarni toʻgʻri tanlash va shartlarga rioya qilish tufayli boʻyash jarayonini yil boʻyi, shu jumladan manfiy haroratlarda yoki sexda demontaj holatida tashkil etish mumkin. Metall konstruksiyalarni olovdan himoya ishlovi yil davomida va har qanday iqlim sharoitida mumkin, lekin faqat butun surtish texnologiyasiga rioya qilingan holda.

Konstruksiyalarni uglevodorod yongʻinidan himoya qilish materiallari — maxsus ish turi boʻlib, koʻnikma va surtish texnologiyasisiz natija achinarli boʻlishi mumkin. Bunday materiallarga ikki komponentli epoksid materiallar kiradi; ularning texnologiyasi armaturalovchi toʻr oʻrnatish va komponentlarni alohida uzatuvchi agregatlardan foydalanishni nazarda tutadi. Qoʻshimcha armaturalash bilan maxsus shtukaturkalarni surtish ham murakkab. Bular qalin qatlamli materiallar boʻlib, maxsus sharoitlar, oʻqitilgan xodimlar, oʻziga xos jihozlar va ishlab chiqaruvchi zavod akkreditatsiyasini talab qiladi.

Konstruksiyalarni olovdan himoya ishlovi himoyalanadigan yuzalarga material surtuvchi mutaxassisdan katta tajriba va professionallikni talab qiladi. Bino va inshootlarni olovdan himoya qilish bir necha omilga bogʻliq:

  • Xonaning vazifasi
  • Ishlov beriladigan yuzalarning umumiy maydoni
  • Ishlarning usuli va shoshilinchligi

Konstruksiyalarni olovdan himoya qilish narxi 1 m² uchun yuqoridagi omillarga qarab oʻzgarishi mumkin va individual belgilanadi.



Telegram